Podsumowanie projektu „Wodne dziedzictwo”
W dniach 11–18 czerwca 2026 r. w Zabytkowym Zakładzie Hutniczym w Maleńcu zrealizowano cykl warsztatów edukacyjnych poświęconych tradycyjnemu ciesielstwu oraz nowoczesnym technologiom wykorzystywanym w rekonstrukcji i konserwacji zabytkowych obiektów drewnianych.
Pierwsza część projektu, realizowana w terminie 11–14 czerwca, obejmowała 40-godzinne warsztaty tradycyjnego ciesielstwa. Program zajęć koncentrował się na praktycznej nauce dawnych technik ciesielskich, w tym obróbce surowca drewnianego oraz rekonstrukcji wybranych elementów zabytkowych układów napędowych, w szczególności urządzeń hydroenergetycznych będących na wyposażeniu młynów wodnych. Uczestnicy zdobyli wiedzę i umiejętności posługiwania się tradycyjnymi narzędziami ciesielskimi, takimi jak topory, dłuta, ręczne bory i strugi.
W ramach zajęć odtworzono i zrekonstruowano model drewnianego koła wodnego, w tym jego wieńce (pierścienie), łopaty i wiązania (szprychy). Poszczególne elementy konstrukcji połączono za pomocą drewnianych kołków i metalowych szpil.
Równolegle, w okresie 11–18 czerwca, odbywały się konserwatorskie warsztaty edukacyjne (24 godz.), w których uczestniczyli mieszkańcy woj. świętokrzyskiego, w tym dzieci i młodzież szkolna, a także opiekunowie i dysponenci zabytkowych obiektów drewnianych, takich jak wiatraki i młyny wodne. Zajęcia poświęcone były nowoczesnym technologiom konserwatorskim i możliwościom wykorzystania narzędzi cyfrowych, w tym technik fotogrametrii, skanowania i modelowania 3D, oprogramowania z zakresu tzw. inżynierii odwrotnej oraz druku 3D.
W programie znalazł się również moduł poświęcony technologiom VR, w ramach którego uczestnicy mogli poznać ich zastosowanie w rekonstrukcji obiektów poprzemysłowych oraz przetestować aplikację VR pn. „Kuźnia Wyobraźni” i wybrane modele 3D.
Łącznie w warsztatach udział wzięło 220 osób, w tym dzieci i młodzież szkolna oraz dorośli mieszkańcy regionu zainteresowani tematyką tradycyjnego rzemiosła, dziedzictwa przemysłowego oraz wykorzystania nowoczesnych technologii w ochronie i prezentacji zabytków.
Projekt pn. „Wodne dziedzictwo: dawne ciesielstwo i technologie cyfrowe w rekonstrukcji i prezentacji zabytkowych układów hydroenergetycznych” został zrealizowany przez Stowarzyszenie „W Dolinie Czarnej” i dofinansowany ze środków Samorządu Województwa Świętokrzyskiego w 2026 r.
